Na een lange juridische procedure heeft uiteindelijk het Hof van Justitie EU (“Europese Hof”) op 7 november jl. geoordeeld dat het een (rechtsbijstand)verzekerde vrij staat zelf de behandeld advocaat of een andere rechtens bevoegde deskundige te kiezen. In dat geval is de rechtsbijstandverzekeraar in beginsel gehouden de kosten hiervoor te vergoeden.

DAS Rechtsbijstand (“DAS”) is door het Europese Hof in het ongelijk gesteld en erop gewezen dat een van haar bepalingen uit haar verzekeringsovereenkomst in strijd is met de Europese richtlijn ‘tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de rechtsbijstandverzekering’. In de overeenkomst van DAS is opgenomen dat rechtsbijstand in beginsel wordt verleend door haar eigen werknemers en dat de kosten van rechtsbijstand van een door de verzekerde vrij gekozen advocaat of rechtsbijstandverlener slechts vergoed kunnen worden indien de verzekeraar van mening is dat de behandeling van de zaak aan een externe rechtshulpverlener moet worden uitbesteed. Deze laatste beperking is volgens het Europese Hof niet geoorloofd. De Nederlandse rechter (zowel de rechtbank als het gerechtshof) stelde DAS nog in het gelijk. Beide instanties meenden dat het recht op vrije advocaatkeuze pas ontstaat nadat de rechtsbijstandverzekeraar heeft beslist dat de zaak niet door een rechtshulpverlener in loondienst (niet zijnde advocaat) van de rechtsbijstandverzekeraar zal worden behandeld, maar door een externe rechtshulpverlener. Hier wordt nu korte metten mee gemaakt door het Europese Hof, die heeft bepaald dat een verzekerde in principe altijd het recht op vrije advocaatkeuze dient te hebben. Dit is in lijn met de genoemde richtlijn, als ook met de (Nederlandse) Wet op het financieel toezicht. Achterliggende gedachte is, aldus het Europese Hof “dat de vrije advocaatkeuze van de verzekeringnemer niet kan worden beperkt tot de situaties waarin de verzekeraar besluit dat een externe rechtsbijstandverlener in de arm moet worden genomen”.

Kortom, op grond van deze uitspraak kan een verzekerde zijn of haar rechtsbijstandverzekeraar verplichten een geschil te laten behandelen door de door hem of haar aangewezen (externe) advocaat of anderszins onder het nationale recht erkende juridisch deskundige.