Juridische aspecten van ransomware aanvallen

 in IT-Aanbestedingsrecht, IT-recht

Afgelopen vrijdag is wereldwijd op grote schaal een ransomware-aanval gepleegd, waarbij de gegevens van duizenden bedrijven die gebruik maken van de Kaseya tool, waaronder in Nederland, zijn gegijzeld. Kaseya is een Amerikaans bedrijf dat software levert waarmee IT-leveranciers in staat zijn om beheersdiensten op afstand uit te voeren. Maandag werd bekend dat de groep achter de ransomware aanval (waarschijnlijk de aan Rusland gelieerde REvil-groep) 70 miljoen dollar aan bitcoins eist voor een universele decryptie sleutel waarmee de gegijzelde bestanden kunnen worden ontsleuteld.

Ransomware aanvallen zijn de laatste tijd steeds vaker in het nieuws. Zo is in de Verenigde Staten recentelijk het grootste oliepijpleidingbedrijf slachtoffer geworden van een cyberaanval. Maar ook in Nederland zijn slachtoffers gevallen. Het kaasverpakkingsbedrijf Bakker heeft het kort geleden nog moeten ontgelden. In het jaarlijkse Cybersecuritybeeld Nederland dat eind vorige maand is gepubliceerd en is opgesteld door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) en het Nationaal Cyber Security Centrum zijn ransomware aanvallen zelfs als een risico voor de nationale veiligheid van Nederland aangemerkt.

In onze praktijk zien wij ook cliënten die geconfronteerd worden ransomware aanvallen. Wij staan steeds vaker partijen bij die betrokken zijn in een geschil over aansprakelijkheid voor schade als gevolg van ransomware aanvallen. De belangrijkste vraag hierbij is: had de aanval voorkomen kunnen worden en, zo ja, wie was daar verantwoordelijk voor? In een procedure die ons kantoor voor de IT-leverancier heeft gewonnen, heeft het Hof van Arnhem hierover in 2018 al geoordeeld dat ieder computersysteem uiteindelijk kan worden gehackt, zodat er geen volledig hackfree systeem mag worden verwacht. Maar wat mag je dan wel verwachten?

Bij de beantwoording van deze vraag spelen de bepalingen in het contract tussen partijen een belangrijke rol. Zo heeft de rechtbank van Amsterdam  in 2018 geconcludeerd dat, ondanks dat het niet mogelijk is om een ransomware aanval met technische maatregelen volledig te voorkomen, de IT-leverancier aansprakelijk was voor een deel van de schade als gevolg daarvan. De betreffende IT-leverancier zou niet hebben voldaan aan de opdracht om adequate beveiliging aan te leggen, omdat een firewall en een externe back-up structuur ontbrak. De zorgplicht van de IT-leverancier speelt ook een grote rol.  Aan de hand van de omstandigheden van het geval, waaronder de contractuele afspraken over de inhoud van de opdracht, wordt bepaald hoe zwaar de zorgplicht van de IT-leverancier is en welke verplichting als gevolg daarvan op hem rusten. In het vonnis van de rechtbank van Amsterdam wordt door de rechtbank geoordeeld dat de IT-leverancier de opdracht uiteindelijk had moeten weigeren, alternatieven voor de beveiliging had moeten opdragen en meerdere keren had moeten waarschuwen voor de risico’s van de beveiligingssituatie, ondanks dat de opdrachtgever meerdere voorstellen van de IT-leverancier voor het inbouwen van een adequate beveiliging had afgeslagen. Dit is dus een vergaande verplichting voor de IT-leverancier. Belangrijk in deze zaak is wel dat de IT-leverancier en de opdrachtgever geen schriftelijke overeenkomst hadden gesloten en de rechtbank mede daarom tot de conclusie kwam dat de opdracht om adequate beveiliging te verzorgen onderdeel van de dienstverlening was.

Bovenstaande laat zien dat het belangrijk is om in het contract tussen de IT-leverancier en de opdrachtgever duidelijk op te schrijven wat de verantwoordelijkheden en aansprakelijkheden met betrekking tot de IT-(beheers)dienstverlening zijn en meer in het bijzonder met betrekking tot de beveiliging van de beheerde IT-omgeving.

Bij vragen over dit onderwerp, neem dan gerust contact op met Veerle Cordemeyer en Wouter Huisman.

Onder andere hier kunt u meer lezen over wat u op technisch gebied kunt doen om ransomware aanvallen te voorkomen.

Recente berichten
  • 21 november 2022

    Risicomanagement: voorkom uitval door burn-out

    Marion Hagenaars
    Mirjam Scheper
    Werkend Nederland heeft steeds meer te kampen met burn-out klachten. Dit kan leiden tot (langdurig) ziekteverzuim. Een hoofdpijndossier en kostenpost voor de werkgever. En daarnaast een peperdure levensles voor de werknemer. Uitval door burn-out klachten voorkomen is dan ook beter dan genezen. Maar hoe?
    Lees verder
  • 21 november 2022

    Disfunctioneren: doorgeschoten empowermentbeleid

    Marion Hagenaars
    Mirjam Scheper
    De voorwaarden voor ontslag bij disfunctioneren zijn in de wet duidelijk omschreven. Deze voorwaarden gelden ook als een werkgever een beleid voert dat niet gericht is op dossieropbouw met waarschuwingen en berispingen, maar op aanmoediging.
    Lees verder
  • 21 november 2022

    Monitoring e-mail werknemers: de voorwaarden

    Marion Hagenaars
    Mirjam Scheper
    Onrechtmatig verkregen bewijs door werkgevers brengt belangrijke risico's met zich mee. Dit blijkt ook uit een recente uitspraak van het Hof Arnhem-Leeuwarden. Wat zijn de voorwaarden voor vrije toegang tot de e-mailbox van een werknemer?
    Lees verder

Plaats een reactie

Top