De wet Huis voor klokkenluiders en de verplichte meldprocedure

 in Arbeidsrecht

Op 1 maart 2016 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel Huis voor klokkenluiders aangenomen. Naar verwachting zal de Wet op 1 juli 2016 in werking treden. Werkgevers met 50 of meer werknemers zijn verplicht een meldprocedure vast te stellen. De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht over de vaststelling, wijziging en intrekking van deze procedure.

Het doel van de Wet

Het doel van de Wet is tweeledig. Het verbeteren van de mogelijkheden tot het melden van een vermoeden van een misstand met een maatschappelijk belang door werknemers en het beter beschermen van de melder tegen benadeling.

Het vermoeden van een misstand

Van een “vermoeden van een misstand” is sprake voor zover het vermoeden is gebaseerd op redelijke gronden en het maatschappelijk belang in het geding is. De redelijke gronden moeten voortvloeien uit de kennis die de werknemer bij zijn eigen werkgever heeft opgedaan of bij zijn werkzaamheden bij een andere onderneming. Het maatschappelijk belang is in het geding bij de schending van een wettelijk voorschrift, een gevaar voor de volksgezondheid, een gevaar voor de veiligheid van personen, een gevaar voor de aantasting van het milieu, een gevaar voor het goed functioneren van de openbare dienst of een onderneming als gevolg van een onbehoorlijke wijze van handelen of nalaten.

De procedure

Uitgangspunt is dat het vermoeden van een misstand door de werknemer eerst intern wordt gemeld. De werknemer kan zijn vermoeden melden bij zijn leidinggevende, een vertrouwenspersoon of een andere in een interne klachtenregeling aangewezen persoon. Wanneer de melding niet binnen een redelijke termijn leidt tot aanpak van de misstand, kan de werknemer het vermoeden melden bij het Huis voor klokkenluiders (de Nationale ombudsman). De werknemer kan zijn vermoeden rechtstreeks bij het Huis voor klokkenluiders melden indien van hem in redelijkheid niet gevraagd kan worden dat hij het vermoeden intern meldt.

De werknemer kan het Huis voor klokkenluiders verzoeken een onderzoek in te stellen naar het vermoeden van een missstand voor zover het maatschappelijk belang ernstig in het geding is en indien er sprake is van een vermoeden dat staat ter beoordeling van het Huis voor klokkenluiders. Daarbij kan de werknemer tevens verzoeken om een onderzoek in te stellen naar de wijze waarop de werkgever zich jegens de werknemer heeft gedragen naar aanleiding van de melding. Het Huis voor klokkenluiders zal gevolg geven aan het verzoek tenzij er bijvoorbeeld al sprake is van een strafrechtelijke procedure of het maatschappelijk belang bij een onderzoek dan wel de ernst van de misstand onvoldoende is.

De werkgever is in beginsel verplicht om informatie te verschaffen. Het Huis voor klokkenluiders streeft ernaar om het volledige onderzoek binnen anderhalf jaar af te ronden en kan aan de werkgever aanbevelingen doen. Een oordeel of aanbeveling van het Huis voor klokkenluiders zegt echter niets over eventuele aansprakelijkheid of het bestaan van een strafbaar feit.

De ondernemingsraad

Werkgevers met 50 of meer werknemers zijn verplicht om een interne meldregeling in te voeren. Op de site Adviespunt voor klokkenluiders staat een modelregeling met toelichting. De vaststelling, wijziging en intrekking van deze regeling is instemmingsplichtig.

Conclusie

Gelet op de vermoedelijke datum van inwerkingtreding van de wet – 1 juli 2016 – en het instemmingsrecht van de ondernemingsraad is het verstandig om met de vaststelling van de regeling op korte termijn aan te vangen. Melding bij de Autoriteit Persoonsgegevens in verband met het verwerken van persoonsgegevens dient te worden overwogen.

Recent Posts
  • 13 december 2017

    e-Privacy Verordening: wat verandert er?

    Bob Cordemeyer
    10 januari 2017 publiceerde de Europese Commissie het voorstel voor een herziening van de bestaande e-Privacyrichtlijn (Richtlijn 2002/58/EG). Met de invoering van de Algemene Verordening Persoonsgegevens (Verordening (EU) 2016/679), die 25 mei 2018 in werking treedt, wordt hiermee een belangrijke stap gezet voor de hervorming en uniformiteit van de regelgeving voor gegevensbescherming. Het streven van
    Lees verder
  • 14 december 2017

    Wijzigingen 2018 & het regeerakkoord voor HR

    Marion Hagenaars
    Nieuwe uitdagingen voor HR in 2018. Ook in 2018 krijgt HR weer te maken met nieuwe wet-en regelgeving. Via deze blog informeren we je over de belangrijkste wijzigingen. 2018 De volgende wijzigingen voor 2018 zijn voor HR van belang: Transitievergoeding De transitievergoeding bedraagt in 2018 maximaal € 79.000,- bruto of – indien hoger – een
    Lees verder
  • 29 november 2017

    Ondernemingsraden let op met privacy!

    Marion Hagenaars
    Ondernemingsraden vervullen een belangrijke rol met betrekking tot privacy. Elk besluit tot het vaststellen, wijzigen of intrekken van een regeling omtrent het verwerken en/of beschermen van persoonsgegevens is namelijk instemmingsplichtig. Dit betekent dat de ondernemer om een dergelijk besluit te kunnen nemen óf instemming nodig heeft van de ondernemingsraad óf vervangende instemming van de kantonrechter.
    Lees verder

Plaats een reactie