Het juridische begrip databank

Sinds de Europese Richtlijn 96/9/EG betreffende de rechtsbescherming van databanken (de Richtlijn) kan een databank in aanmerking komen voor bescherming onder het databankenrecht. In deze Richtlijn wordt onder databank verstaan:

“Een verzameling van werken, gegevens of andere zelfstandige elementen, systematisch of methodisch geordend, en afzonderlijk met elektronische middelen of anderszins toegankelijk.”

Het begrip databank doelt daarmee op elke verzameling van literaire, artistieke, muzikale of andersoortige werken, of van enig ander materiaal, zoals tekst, geluid, beeld, cijfers, feiten, of gegevens, zowel elektronisch als niet-elektronisch. Een databank is (van rechtswege) beschermd wanneer de maker van die databank een substantiële investering heeft gedaan in de samenstelling en het onderhoud daarvan. Deze investering moet kwalitatief of kwantitatief gericht zijn op de verkrijging, controle, en/ of de presentatie van de inhoud van de databank (Fixtures Marketing/ OPAP). Op 29 oktober 2015 heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJEU) in Freistaat Bayern/ Verlag Esterbauer GmbH de voorwaarde van zelfstandige elementen toegelicht.

De casus en prejudiciële vraag

Freistaat Bayern brengt topografische kaarten uit. Verlag Esterbauer is een Oostenrijkse uitgeverij die onder andere atlassen en landkaarten voor fietsers en mountainbikers uitbrengt. Freistaat Bayern beweerde dat Verlag Esterbauer voor de samenstelling van deze landkaarten gebruik heeft gemaakt van door Freistaat Bayern gepubliceerde topografische kaarten en de daaraan ten grondslag liggende informatie heeft overgenomen. Om die reden heeft Freistaat Bayern staking van dit gebruik en schadevergoeding gevorderd. Het Bundesgerichtshof, waar de zaak uiteindelijk terecht kwam, vroeg zich af of de gegevens over de coördinaten van bepaalde punten van het aardoppervlak kunnen worden aangemerkt als zelfstandige elementen. Het Bundesgerichtshof stelde daartoe prejudiciële vragen aan het HvJEU.

Oordeel van het HvJEU

Het HvJEU overwoog als volgt. Aan het begrip databank wordt een ruime betekenis toegekend. Zo kan een zelfstandig element niet alleen bestaan uit een op zichzelf staand gegeven, maar ook uit een combinatie van meerdere gegevens. Bovendien brengt waardevermindering van een element nadat het uit een verzameling wordt gelicht waarin het is opgenomen (in dit geval informatie uit de kaarten van Freistaat Bayern), niet per se met zich mee dat dat element niet meer zelfstandig kan zijn. Daarbij is van belang of het element nog waarde heeft voor welke derde dan ook die belangstelling toont voor dat element. Geografische gegevens die door een derde uit een topografische kaart worden gelicht met het oog op vervaardiging en commerciële exploitatie van een andere kaart, hebben na deze verrichting dus nog voldoende informatieve waarde om te kunnen worden aangemerkt als zelfstandige elementen van een databank.

Conclusie

Ook slechts een element van een databank kan nog onder de databankbescherming vallen wanneer dat element zelfstandig is, en dit kan al het geval zijn wanneer een derde er interesse in toont! Het probleem daarmee is: hoe weet je dat? Dit maakt het begrip databank en de bescherming daarvan ondoorgrondelijker, hetgeen de rechtszekerheid waarschijnlijk niet ten goede komt.

Contact
Heeft u vragen over het gebruik van elementen van een databank, of over databankrecht in het algemeen? Neem dan gerust vrijblijvend contact op met mr. J.G. Udo.
Lees ook onze eerdere weblog over de contractuele bescherming van databanken.