Of niet?? Ik liet het onderwerp vallen tijdens de lunch: mag je als werknemer schrijven wat je wilt of is deze vrijheid begrensd? Een goed onderwerp voor een stevige discussie.

Niet zomaar een recht

Vrijheid van meningsuiting is immers niet zomaar een recht. Aan de beperking van dit recht worden daarom strenge eisen gesteld. Tegelijkertijd is binnen de arbeidsrelatie niet alles toegestaan. Uitgangspunten binnen deze relatie zijn immers wederzijds vertrouwen tussen werkgever en werknemer en loyaliteit van de werknemer jegens de werkgever.

Wanneer mag het recht worden beperkt?

Vier elementen zijn van belang om te bepalen of het recht op vrijheid van meningsuiting mag worden beperkt: de aard en de motieven van de meningsuiting, de schade die de werkgever lijdt en de zwaarte van de door de werkgever opgelegde sanctie. Bij de aard van de meningsuiting is van belang dat kritiek leveren mag, maar fatsoensgrenzen overschrijden niet. Als motief voor de meningsuiting wordt vaak het willen bijdragen aan een maatschappelijk of wetenschappelijk debat aangevoerd.

Beledigen op LinkedIn

In een recente zaak heeft het Hof Arnhem-Leeuwarden geoordeeld dat er niets mis was met de intentie van de werkneemster om een bijdrage te leveren aan het maatschappelijk debat over maatregelen rond Covid. Dat stond de werkneemster vrij. De werkneemster moest echter wel rekening houden met de belangen van anderen en dat had zij onvoldoende gedaan. Hierbij speelde een rol dat de werkneemster ervoor had gekozen om haar bezwaren tegen het Covidbeleid op een emotionele, veroordelende en beledigende manier te delen op LinkedIn. De werkneemster had een grens overschreden en was terecht ontslagen.

Een boek schrijven: reden voor ontslag?

In een andere zaak betrof het een werkneemster van een ROC die een kritisch boek had geschreven over onderwijsvernieuwingen waarna zij werd ontslagen vanwege een verstoorde verhouding. De Hoge Raad heeft echter geoordeeld dat er sprake was van een beperking van de vrijheid van meningsuiting. Er werden aan het schrijven van dit boek door de werkgever immers arbeidsrechtelijke sancties verbonden. Ten onrechte was niet getoetst of deze beperking wel was toegestaan. Deze toetsing moet nu alsnog plaatsvinden.

Wat te doen?

Werknemers laten weten dat het ze helemaal vrij staat om te schrijven wat ze willen, is niet verstandig. Maar bedenk wel dat het recht op vrijheid van meningsuiting niet eenvoudig kan worden beperkt. Sluit in ieder geval een geheimhoudingsbeding mét boeteclausule en neem in een gedragscode op wat niet toelaatbaar is. Een beroep op de vrijheid van meningsuiting wordt hiermee niet voorkomen, maar het helpt zeker.