Onlangs heeft een kantonrechter in Bergen op Zoom geoordeeld dat een uitgetreden beherend vennoot van een commanditaire vennootschap in beginsel persoonlijk aansprakelijk is voor de vóór zijn uittreden, mede namens hem, aangegane verbintenis. Indien de vennootschap na het uittreden van een van de vennoten een dergelijke verbintenis niet nakomt, kan de reeds uitgetreden vennoot alsnog persoonlijk aansprakelijk gesteld worden. Deze uitspraak sluit aan bij eerdere rechtspraak. Een aandachtspunt voor (uittredende) vennoten van een commanditaire vennootschap of vennootschap onder firma!

Wat was er aan de hand? De bovengenoemde zaak betrof een commanditaire vennootschap (“CV”) die een huurovereenkomst was aangegaan betreffende een winkelpand. Twee jaar voordat een van de twee (beherende) vennoten uit de CV trad is de huurovereenkomst verlengd met een periode van vijf jaar. Na uittreding van de vennoot zijn verschillende huurpenningen onbetaald gebleven. De verhuurder stelde zowel de CV als de uitgetreden vennoot aansprakelijk.

De rechter oordeelde, kort gezegd, dat het uittreden van een beherend vennoot uit een CV niet de aansprakelijkheid van die vennoot beëindigt betreffende verbintenissen die reeds voor uittreding van de vennoot door de CV zijn aangegaan. Het feit dat de verhuurder op de hoogte was van het uittreden en dat hij gedurende enige tijd niet aan de uitgetreden vennoot te kennen heeft gegeven dat hij hem aansprakelijk hield, is onvoldoende om deze aansprakelijkheid af te wenden. De kantonrechter veroordeelde de uitgetreden vennoot (evenals de CV) hoofdelijk tot betaling van de onbetaalde huurpenningen.

Juridische context De CV is een speciale vorm van de vennootschap onder firma waarin twee verschillende soorten vennoten te onderscheiden zijn: commanditaire vennoten en beherende vennoten. Commanditaire vennoten hebben vaak enkel een financiële inbreng in de CV en zijn niet bevoegd namens de CV te handelen. Hierdoor zijn zij, in beginsel, slechts aansprakelijk voor het (financiële) deel dat zij in de CV geïnvesteerd hebben. Beherende vennoten van een CV zijn bevoegd namens de CV te handelen. Zij kunnen persoonlijk (hoofdelijk) aansprakelijk gehouden worden voor de nakoming van verplichtingen van de vennootschap.

Uitgetreden beherende vennoten van een CV zijn in beginsel aansprakelijk indien de vennootschap verplichtingen die stammen uit de periode voor de uittreding niet nakomt, ondanks het feit dat de uitgetreden vennoot geen invloed heeft op de gang van zaken. Hiermee beoogt de rechter de wederpartij (in het bovengenoemde geval: de verhuurder) te beschermen. De CV heeft geen rechtspersoonlijkheid, waardoor (kort gezegd) de beherende vennoten zelf de verbintenis met de wederpartij aangaan en niet de CV. Volgens de heersende leer is de uitgetreden vennoot aldus in beginsel aansprakelijk. Er kunnen zich echter omstandigheden voordoen waardoor deze aansprakelijkheid niet geldt.

Deze aansprakelijkheid van uitgetreden vennoten geldt ook indien het een vennootschap onder firma betreft.

Beperking aansprakelijkheid Uittredende vennoten kunnen aansprakelijkheid beperken door, bijvoorbeeld, (i) de lopende verbintenissen open te breken en de achterblijvende vennoot/vennoten als enige contractspartij(en) op te laten nemen, en (ii) in de uittredingsovereenkomst op te nemen dat de achterblijvende vennoot/vennoten de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid van de nog lopende verbintenissen dan wel openstaande schulden op zich nemen. De laatste ‘oplossing’ heeft echter geen werking naar derden toe waardoor de uitgetreden vennoot nog steeds aansprakelijk gesteld kan worden door die derden. De uitgetreden vennoot kan, indien hij aansprakelijk gehouden wordt, zijn schade echter verhalen op de achtergebleven vennoot/vennoten.

Kortom, iets om door beherende vennoten bij uittreding in de gaten te houden.